English | नेपाली
CLASS 10
उदीयमान क्यानाबिस अर्थतन्त्रमा आफ्नो स्थान खोज्नुहोस्
०१
क्यानाबिसमा एउटै मात्र करियर हुँदैन
उदीयमान क्यानाबिस अर्थतन्त्रलाई क्यानाबिसका विशेषज्ञ मात्र होइन, विभिन्न क्षेत्रका मानिसहरू चाहिन्छ।
क्यानाबिससँग काम गर्ने कुरा सोच्दा मानिसहरूले प्रायः यी दुई कुरा मात्र कल्पना गर्छन्:
एक किसान
वा
क्यानाबिस व्यवसायका मालिक
तर यो कोर्सभरि तपाईंले सिक्नुभएका सबै कुरा सम्झनुहोस्।
क्यानाबिसले कृषि, विज्ञान, चिकित्सा, जनस्वास्थ्य, कानून, उत्पादन, प्रविधि, अनुसन्धान र व्यवसाय जस्ता धेरै क्षेत्रलाई जोड्छ।
हरेक क्षेत्रले फरक–फरक अवसरका बाटाहरू खोल्छ।
कृषि
उदीयमान क्यानाबिस उद्योगलाई बिरुवा बुझ्ने मानिसहरू चाहिन्छ।
यस क्षेत्रमा अवसरहरू यस्ता हुन सक्छन्:
खेती
बिरुवाको आनुवंशिकी
नर्सरी तथा बिरुवा प्रसारण
माटो तथा बिरुवाको स्वास्थ्य
ग्रीनहाउस व्यवस्थापन
बाली काटेपछिको व्यवस्थापन
तर कृषि त सुरुवात मात्र हो।
विज्ञान तथा प्रयोगशाला
मापदण्डहरू विकास हुँदै जाँदा, उत्पादनमा के–के तत्व छन् भन्ने बुझ्न र मापन गर्न सक्ने मानिसहरू उद्योगलाई आवश्यक पर्छन्।
यसले यी क्षेत्रहरूमा अवसर सिर्जना गर्छ:
प्रयोगशाला विज्ञान
क्यानाबिनोइड परीक्षण
सूक्ष्मजीव विज्ञान
गुणस्तर नियन्त्रण
उत्पादन विकास
अनुसन्धान
यीमध्ये केही करियरका लागि विशेष शिक्षा र योग्यता आवश्यक पर्छ।
चिकित्सा तथा स्वास्थ्य
मेडिकल क्यानाबिस प्रणालीमा क्यानाबिस उत्पादन मात्र पर्याप्त हुँदैन।
यसका लागि यी क्षेत्रमा काम गर्ने उपयुक्त योग्यता भएका मानिसहरू आवश्यक पर्न सक्छन्:
स्वास्थ्य सेवा
फार्मेसी
जनस्वास्थ्य
बिरामी शिक्षा
क्लिनिकल अनुसन्धान
औषधि सुरक्षा
यी क्षेत्रका लागि खेतीभन्दा निकै फरक प्रकारको तालिम आवश्यक पर्छ।
प्रशोधन तथा उत्पादन
कृषिबाट प्राप्त सामग्रीलाई एकरूप र भरपर्दो उत्पादनमा रूपान्तरण गर्नुपर्छ।
यसले यी क्षेत्रमा कामका अवसर सिर्जना गर्छ:
प्रशोधन
खाद्य विज्ञान
उत्पादन
प्याकेजिङ
गुणस्तर सुनिश्चितता
उत्पादन व्यवस्थापन
व्यवसाय
मूल्य शृङ्खलाको हरेक भागमा व्यवसाय बुझ्ने मानिसहरू आवश्यक पर्छन्।
बिक्री
वित्त
सञ्चालन
ढुवानी तथा आपूर्ति व्यवस्थापन
बजारीकरण
ग्राहक सेवा
उद्यमशीलता
क्यानाबिस उद्योगमा प्रवेश गर्ने राम्रो लेखापालले पहिले खेती गर्न सिक्नुपर्छ भन्ने छैन।
कानून, नीति तथा नियम पालना
नियमन गरिएको क्यानाबिस प्रणालीलाई नियम बुझ्ने मानिसहरू पनि आवश्यक पर्छन्।
सम्भावित क्षेत्रहरू:
कानून
नीति
इजाजतपत्र
नियम पालना
निरीक्षण
नियमन
सार्वजनिक प्रशासन
सरकार स्वयं पनि क्यानाबिस क्षेत्रको जनशक्तिको एउटा हिस्सा बन्छ।
प्रविधि तथा सेवाहरू
यी सबै क्षेत्र वरिपरि अर्को अर्थतन्त्र पनि विकसित हुन्छ।
उद्योगलाई आवश्यक पर्न सक्छ:
सफ्टवेयर विकासकर्ता
डिजाइनर
इन्जिनियर
उपकरण आपूर्तिकर्ता
सुरक्षा सेवा प्रदायक
प्रशिक्षक
परामर्शदाता
शिक्षक
अनुसन्धान सहयोगी
यसले हामीलाई एउटा महत्त्वपूर्ण कुरा देखाउँछ:
क्यानाबिस उद्योग एउटै पेशा होइन।
यो एउटा बहुक्षेत्रीय अर्थतन्त्र हो।
तपाईंको अवसर क्यानाबिसमा बिल्कुलै नयाँ सीप सिक्नुमा मात्र नहुन सक्छ।
बरु तपाईंलाई पहिले नै राम्रोसँग आउने सीपलाई क्यानाबिस अर्थतन्त्रमा कहाँ प्रयोग गर्न सकिन्छ भन्ने पत्ता लगाउनु हुन सक्छ।
त्यसैले आफैंबाट सुरु गर्नुहोस्
अर्को प्रश्न:
“क्यानाबिस उद्योगमा के काम उपलब्ध छ?”
मात्र होइन।
बरु:
“मलाई के गर्न आउँछ — र त्यो सीप क्यानाबिस अर्थतन्त्रमा कहाँ उपयोगी हुन सक्छ?”
आफ्नो सीपबाट सुरु गर्नुहोस्
नयाँ उद्योगमा प्रवेश गर्न सधैं नयाँ व्यक्तित्व बनाउनुपर्दैन।
आफूलाई सोध्नुहोस्:
मलाई के गर्न आउँछ?
मैले के सिकेको छु?
मलाई के गर्न मन पर्छ?
अरू मानिसले मलाई के कामका लागि विश्वास गर्छन्?
म कुन समस्या समाधान गर्न सक्छु?
त्यसपछि ती सीपहरूलाई क्यानाबिस अर्थतन्त्रमा कहाँ प्रयोग गर्न सकिन्छ भनेर हेर्नुहोस्।
उदाहरणका लागि:
किसान → क्यानाबिस खेती
लेखापाल → क्यानाबिस व्यवसायको वित्त
नर्स → बिरामी शिक्षा
वकिल → कानून र नियम पालना
प्रोग्रामर → उद्योगका लागि सफ्टवेयर
डिजाइनर → प्याकेजिङ र सञ्चार
शिक्षक → क्यानाबिस शिक्षा
पहिले आफ्नो सीप चिन्नुहोस्। त्यसपछि बजारमा त्यसको ठाउँ खोज्नुहोस्।
उदीयमान उद्योगमा तपाईंको स्थान, तपाईंलाई पहिल्यै गर्न आउने कामबाट सुरु हुन सक्छ।
०२
आफूसँग जे छ, त्यसैबाट सुरु गर्नुहोस्
क्यानाबिस अर्थतन्त्रलाई चाहिने केही कुरा तपाईंसँग पहिल्यै हुन सक्छ।
करियर वा व्यवसाय सुरु गर्दा प्रायः पहिले पैसा, योग्यता वा उद्योगको अनुभव चाहिन्छ भन्ने सोचिन्छ।
यी कुराहरू महत्त्वपूर्ण हुन सक्छन्।
तर तपाईंसँग भएका स्रोत यति मात्र होइनन्।
आफूसँग के छैन भनेर खोज्नुअघि, आफूसँग पहिल्यै के छ भनेर हेर्नुहोस्।
सीपहरू
तपाईंलाई अहिले नै के गर्न आउँछ?
सायद तपाईंलाई यी काम आउँछन्:
बाली उब्जाउन
खाना पकाउन
उपकरण मर्मत गर्न
सामान बेच्न
कम्प्युटर चलाउन
हिसाबकिताब सम्हाल्न
डिजाइन गर्न
पढाउन
मानिसहरूलाई संगठित गर्न
क्यानाबिस अर्थतन्त्रमा उपयोगी हुन कुनै सीप क्यानाबिससँग सम्बन्धित नै हुनुपर्छ भन्ने छैन।
अनुभव
अनुभव धेरै ठाउँबाट आउन सक्छ।
परिवारको खेतमा काम गरेको व्यक्तिले मौसम, श्रम, बाली र कृषिसम्बन्धी जोखिम बारे पहिल्यै धेरै कुरा बुझेको हुन्छ।
पसलमा काम गरेको व्यक्तिले ग्राहकलाई बुझ्छ।
सामुदायिक संस्था सञ्चालन गर्न सहयोग गरेको व्यक्तिले मानिस र समन्वयलाई बुझ्छ।
होटल तथा आतिथ्य क्षेत्रमा काम गरेको व्यक्तिले सेवाको महत्त्व बुझ्छ।
आफैलाई सोध्नुहोस्:
जीवनले मलाई अहिलेसम्म के सिकाएको छ?
ज्ञान
औपचारिक शिक्षा महत्त्वपूर्ण छ, तर ज्ञान यी ठाउँबाट पनि आउन सक्छ:
काम
परिवार
समुदाय
परम्परा
स्वअध्ययन
व्यावहारिक अनुभव
क्यानाबिस उद्योगलाई वैज्ञानिक र प्राविधिक ज्ञान चाहिन्छ—तर स्थानीय कृषि तथा सांस्कृतिक ज्ञान पनि उत्तिकै महत्त्वपूर्ण हुन सक्छ।
महत्त्वपूर्ण कुरा भनेको आफूसँग भएको ज्ञान कहाँ उपयोगी हुन्छ र कहाँ थप तालिम आवश्यक छ भनेर बुझ्नु हो।
स्थान
तपाईं कहाँ बस्नुहुन्छ भन्ने कुराले पनि अवसरको स्वरूप निर्धारण गर्न सक्छ।
कृषिप्रधान समुदायमा ठूलो सहरभन्दा फरक अवसरहरू हुन सक्छन्।
पर्यटकीय क्षेत्रमा औद्योगिक क्षेत्रभन्दा फरक आवश्यकता हुन सक्छ।
विश्वविद्यालय वा अस्पताल भएको ठाउँमा अनुसन्धान वा स्वास्थ्यसम्बन्धी अवसरहरू सिर्जना हुन सक्छन्।
यति मात्र नसोच्नुहोस्:
“क्यानाबिस उद्योग कहाँ छ?”
यो पनि सोध्नुहोस्:
“म बसेको ठाउँमा क्यानाबिस अर्थतन्त्रलाई के आवश्यक पर्न सक्छ?”
सम्बन्धहरू
उद्योग मानिसहरूले बनाउँछन्।
तपाईंले पहिल्यै चिनेका हुन सक्नुहुन्छ:
किसानहरू
व्यवसायीहरू
शिक्षकहरू
स्वास्थ्यकर्मीहरू
इन्जिनियरहरू
सामुदायिक अगुवाहरू
अनुसन्धानकर्ताहरू
वा अन्य उपयोगी अनुभव भएका मानिसहरू।
सम्बन्ध भनेको केवल तपाईंलाई जागिर दिन सक्ने व्यक्ति खोज्नु होइन।
यो सिक्ने, सहकार्य गर्ने र समाधान गर्न लायक समस्या पत्ता लगाउने माध्यम पनि हो।
रुचि
अन्त्यमा, आफूलाई साँच्चिकै के कुरामा रुचि छ भनेर सोध्नुहोस्।
यो कोर्स पूरा गर्दा तपाईंलाई यीमध्ये कुनै क्षेत्रमा विशेष रुचि भएको थाहा भएको हुन सक्छ:
बिरुवा
औषधि
विज्ञान
नीति
व्यवसाय
जनस्वास्थ्य
उत्पादनहरू
सामुदायिक विकास
त्यही रुचिले अब तपाईंले के सिक्ने भन्ने दिशा देखाउन सक्छ।
तपाईंको सुरुवाती सूची
एकछिन समय लिएर लेख्नुहोस्:
मेरो सीप: _____
मेरो अनुभव: _____
मलाई थाहा भएको कुरा: _____
म बस्ने ठाउँ: _____
मैले सिक्न सक्ने मानिसहरू: _____
मेरो रुचि: _____
अब सोध्नुहोस्:
यी कुराहरू कहाँ उपयोगी हुन सक्छन्?
पूँजी भनेको पैसा मात्र होइन
व्यवसायमा पैसा महत्त्वपूर्ण हुन्छ।
तर तपाईंको सुरुवाती पूँजीमा यी कुरा पनि पर्न सक्छन्:
सीप · ज्ञान · अनुभव · सम्बन्ध · समय
यी कुराबाट पनि तपाईं अगाडि बढ्न सक्नुहुन्छ।
आफूसँग नभएको कुराबाट सुरु नगर्नुहोस्।
आफूसँग पहिल्यै के छ, त्यो बुझेर सुरु गर्नुहोस्।
क्यानाबिसमा तपाईंको पहिलो अवसर क्यानाबिसभन्दा बाहिरबाट सुरु हुन सक्छ।
त्यसपछि तपाईंले अब के सिक्नुपर्छ भन्ने निर्णय गर्न सक्नुहुन्छ।
०३
मूल्य शृङ्खलामा आफ्नो ठाउँ छान्नुहोस्
अब आफ्नो सीपलाई उद्योगसँग जोड्नुहोस्।
तपाईंले आफूसँग पहिल्यै भएका कुराहरू पहिचान गरिसक्नुभएको छ:
सीप · अनुभव · ज्ञान · स्थान · सम्बन्ध · रुचि
अब क्यानाबिस अर्थतन्त्रलाई फेरि हेर्नुहोस् र आफैलाई सोध्नुहोस्:
म कहाँ फिट हुन सक्छु?
तपाईंले आजै स्थायी पेशा रोज्नुपर्दैन।
अहिलेको उद्देश्य केवल खोज्न लायक एउटा दिशा पहिचान गर्नु हो।
उमार्ने — GROW
यदि तपाईंलाई बिरुवा, कृषि, माटो, ग्रीनहाउस वा खेतीमा रुचि छ भने, तपाईं खेतीतर्फ आकर्षित हुन सक्नुहुन्छ।
सम्भावित क्षेत्रहरू:
खेती
नर्सरी तथा बिरुवा उत्पादन
ग्रीनहाउस व्यवस्थापन
बिरुवा स्वास्थ्य
बालीपछिको व्यवस्थापन
कृषि सेवा
केही काममा क्यानाबिस बिरुवासँग प्रत्यक्ष काम हुन्छ। अरू कामले क्यानाबिस खेती गर्ने मानिसहरूलाई सहयोग गर्छ।
बनाउने — MAKE
सायद तपाईंलाई कृषि उत्पादनलाई विभिन्न वस्तुमा रूपान्तरण गर्ने काममा रुचि हुन सक्छ।
त्यसबाट यी क्षेत्रतर्फ जान सकिन्छ:
प्रशोधन
उत्पादन
खाद्य तथा पेय पदार्थ
उत्पादन विकास
प्याकेजिङ
गुणस्तर सुनिश्चितता
यी क्षेत्रमा विशेष प्राविधिक ज्ञान र नियामक अनुमति आवश्यक पर्न सक्छ।
परीक्षण गर्ने — TEST
यदि तपाईंलाई विज्ञानमा रुचि छ भने, उद्योगको त्यो भागबारे सोच्नुहोस् जसले सोध्छ:
यो उत्पादनमा वास्तवमा के छ?
सम्भावित क्षेत्रहरू:
प्रयोगशाला विज्ञान
रसायन विज्ञान
सूक्ष्मजीव विज्ञान
क्यानाबिनोइड परीक्षण
गुणस्तर नियन्त्रण
अनुसन्धान
यी पेशाका लागि प्रायः थप वैज्ञानिक शिक्षा आवश्यक पर्छ।
ओसारपसार गर्ने — MOVE
उत्पादन र सामग्रीहरू आपूर्ति शृङ्खलाको विभिन्न चरण हुँदै एक ठाउँबाट अर्को ठाउँ पुग्नुपर्छ।
यसले यी क्षेत्रमा काम सिर्जना गर्छ:
लजिस्टिक्स
ढुवानी
भण्डारण
मौज्दात व्यवस्थापन
खरिद
वितरण
नियमनमा रहेको क्यानाबिस आफैँ ओसारपसार गर्न विशेष अनुमति आवश्यक पर्न सक्छ। तर सहयोगी लजिस्टिक्सका धेरै काम क्यानाबिसलाई प्रत्यक्ष रूपमा नछोई पनि गर्न सकिन्छ।
बेच्ने — SELL
हरेक दिगो उद्योगलाई अन्ततः ग्राहक चाहिन्छ।
व्यावसायिक क्षेत्रहरूमा यी पर्न सक्छन्:
खुद्रा बिक्री
थोक बिक्री
बिक्री
ग्राहक सेवा
बजारीकरण
ब्रान्डिङ
ई-कमर्स
क्यानाबिसबारे बुझ्नु उपयोगी हुन्छ—तर ग्राहकलाई बुझ्नु पनि उत्तिकै महत्त्वपूर्ण हुन्छ।
उपचार — HEAL
मेडिकल क्यानाबिस प्रणालीले उपयुक्त व्यावसायिक तालिम प्राप्त व्यक्तिहरूका लागि यी क्षेत्रमा अवसर सिर्जना गर्छ:
चिकित्सा
फार्मेसी
नर्सिङ
बिरामी शिक्षा
जनस्वास्थ्य
क्लिनिकल अनुसन्धान
यी भूमिकाका लागि सम्बन्धित व्यावसायिक शिक्षा र योग्यता आवश्यक हुन्छ।
क्यानाबिससम्बन्धी ज्ञानले स्वास्थ्य सेवाको व्यावसायिक तालिमको स्थान लिन सक्दैन।
नियमन गर्ने — REGULATE
कानुनी क्यानाबिस प्रणालीलाई नियम बनाउने र कार्यान्वयन गर्ने मानिसहरू पनि चाहिन्छ।
यसमा पर्न सक्छन्:
नीति
कानुन
इजाजतपत्र
निरीक्षण
नियम पालना
सार्वजनिक प्रशासन
जनस्वास्थ्य
उदीयमान क्यानाबिस अर्थतन्त्रलाई सक्षम व्यवसाय जत्तिकै सक्षम संस्थाहरू पनि चाहिन्छ।
सहयोग गर्ने — SUPPORT
यी सबै क्षेत्र वरिपरि अर्को विशाल क्षेत्र हुन्छ:
प्रविधि
लेखा
डिजाइन
निर्माण
इन्जिनियरिङ
सुरक्षा
शिक्षा
परामर्श
कानुनी सेवा
उपकरण
यी क्षेत्र क्यानाबिस अर्थतन्त्रमा प्रवेश गर्ने सबैभन्दा सहज बाटामध्ये केही हुन सक्छन्, किनकि तपाईंले आफूसँग भएको पेशा वा सीपलाई नै क्यानाबिस अर्थतन्त्रमा ल्याउन सक्नुहुन्छ।
आठ ढोका
सम्पूर्ण क्षेत्रलाई सरल रूपमा आठवटा ढोकामा बुझ्न सकिन्छ:
उमार्ने · बनाउने · परीक्षण गर्ने · ओसार्ने · बेच्ने · उपचार · नियमन गर्ने · सहयोग गर्ने
अब Section 02 मा बनाएको आफ्नो सुरुवाती सूची फेरि हेर्नुहोस्।
आफैलाई सोध्नुहोस्:
कुन ढोकामा मलाई रुचि छ?
मैले पहिल्यै जानेको कुरासँग कुन ढोका मिल्छ?
त्यो ढोकाबाट प्रवेश गर्न मैले थप के सिक्नुपर्छ?
म बसेको ठाउँको कानुनले के अनुमति दिन्छ?
तपाईं एउटा ढोकाबाट अर्को ढोकामा जान सक्नुहुन्छ
तपाईंको पहिलो रोजाइ नै तपाईंको स्थायी पेशा बन्नुपर्छ भन्ने छैन।
खेतमा काम गर्ने व्यक्ति पछि खेती व्यवस्थापक बन्न सक्छ।
प्रयोगशाला सहायक पछि अनुसन्धानकर्ता बन्न सक्छ।
बिक्रीमा काम गर्ने व्यक्ति पछि उद्यमी बन्न सक्छ।
सामुदायिक शिक्षक पछि जनस्वास्थ्य वा नीतिको क्षेत्रमा जान सक्छ।
पहिलो लक्ष्य केवल प्रवेश गर्नु, सिक्नु र विकास गर्नु हो।
तपाईंले आफ्नो अन्तिम गन्तव्य अहिले नै जान्नुपर्दैन।
तपाईंले आफ्नो अर्को दिशा पहिचान गर्नुपर्छ।
एउटा ढोका छान्नुहोस्। त्यसपछि त्यसबाट प्रवेश गर्न के चाहिन्छ, सिक्नुहोस्।
०४
उदीयमान उद्योगलाई चाहिने सीपहरू
आफ्नो दिशा पत्ता लगाउँदा अब के सिक्ने भन्ने थाहा हुन्छ।
GROW, MAKE, TEST, MOVE, SELL, HEAL, REGULATE वा SUPPORT मध्ये कुनै दिशा रोज्नुको अर्थ भोलिदेखि नै त्यस क्षेत्रमा काम गर्न तपाईं तयार हुनुहुन्छ भन्ने होइन।
तर यसले तपाईंलाई एउटा उपयोगी कुरा दिन्छ:
सिकाइको दिशा।
उदीयमान क्यानाबिस अर्थतन्त्रलाई धेरै फरक–फरक सीपहरू चाहिन्छ।
खेतीसम्बन्धी सीपहरू
यदि तपाईंको रुचि GROW मा छ भने, उपयोगी ज्ञानमा यी पर्न सक्छन्:
वनस्पति जीवविज्ञान
माटो र पोषण
सिँचाइ
कीरा तथा रोग व्यवस्थापन
ग्रीनहाउस प्रणाली
कटानी तथा कटानीपछिको व्यवस्थापन
राम्रो क्यानाबिस उत्पादक बन्न पहिले बिरुवाको राम्रो विद्यार्थी बन्नुपर्छ।
प्रशोधन तथा उत्पादनसम्बन्धी सीपहरू
MAKE मा रुचि छ भने उपयोगी सीपहरूमा यी पर्न सक्छन्:
प्रशोधन
उत्पादन
खाद्य विज्ञान
उत्पादनको सूत्रीकरण
सरसफाइ
गुणस्तर नियन्त्रण
प्याकेजिङ
उत्पादनहरू जति परिष्कृत हुँदै जान्छन्, प्राविधिक ज्ञान त्यति नै महत्त्वपूर्ण हुँदै जान्छ।
विज्ञान तथा प्रयोगशालासम्बन्धी सीपहरू
TEST का लागि यी क्षेत्रमा शिक्षा आवश्यक पर्न सक्छ:
रसायन विज्ञान
जीवविज्ञान
सूक्ष्मजीवविज्ञान
प्रयोगशाला विधिहरू
गुणस्तर सुनिश्चितता
तथ्याङ्क विश्लेषण
केही पदका लागि औपचारिक वैज्ञानिक योग्यता आवश्यक हुन्छ।
व्यवसाय तथा आपूर्ति व्यवस्थापनसम्बन्धी सीपहरू
MOVE र SELL का लागि उपयोगी सीपहरूमा यी पर्न सक्छन्:
मौज्दात व्यवस्थापन
ढुवानी तथा आपूर्ति व्यवस्थापन
बिक्री
लेखा
बजार अनुसन्धान
ग्राहक सेवा
ई-कमर्स
व्यवसाय व्यवस्थापन
क्यानाबिसबारे ज्ञान मात्रै भएर कोही राम्रो व्यवसाय सञ्चालक बन्दैन।
स्वास्थ्य तथा अनुसन्धानसम्बन्धी सीपहरू
HEAL का लागि यी क्षेत्रमा व्यावसायिक शिक्षा आवश्यक पर्न सक्छ:
चिकित्सा
नर्सिङ
फार्मेसी
जनस्वास्थ्य
क्लिनिकल अनुसन्धान
बिरामी शिक्षा
क्यानाबिस शिक्षा यी पेशाहरूका लागि पूरक हुन सक्छ। तर ती पेशामा काम गर्न आवश्यक व्यावसायिक योग्यता यसले प्रतिस्थापन गर्दैन।
नीति तथा अनुपालनसम्बन्धी सीपहरू
REGULATE का लागि उपयोगी क्षेत्रहरूमा यी पर्छन्:
कानुन
सार्वजनिक नीति
नियामक मामिला
अनुपालन
सार्वजनिक प्रशासन
अनुसन्धान
तथ्याङ्क तथा अनुगमन
राम्रो नियमनका लागि नियमहरू मात्र होइन, ती नियमले नियमन गर्न खोजेको प्रणाली पनि बुझ्ने मानिस चाहिन्छ।
विभिन्न क्षेत्रमा काम लाग्ने सीपहरू
त्यसपछि लगभग सबै क्षेत्रमा उपयोगी हुने सीपहरू पनि छन्:
सञ्चार
डिजिटल साक्षरता
टोलीमा काम गर्ने क्षमता
समस्या समाधान
अभिलेख राख्ने सीप
अनुसन्धान
व्यावसायिक नैतिकता
सिक्ने इच्छा
यी सुन्दा विशेष रूपमा “क्यानाबिससम्बन्धी” नलाग्न सक्छन्।
त्यही नै यसको मुख्य कुरा हो।
तपाईंले सबै कुरा सिक्नुपर्दैन
यदि तपाईंले GROW रोज्नुभयो भने, तपाईं रसायनशास्त्री, वकिल, फार्मासिस्ट र लेखापाल सबै बन्नुपर्दैन।
तर ती सीप भएका मानिसहरूसँग प्रभावकारी रूपमा काम गर्न सक्ने गरी समग्र प्रणालीबारे पर्याप्त बुझाइ चाहिन्छ।
बलियो उद्योग विशेषज्ञता र सहकार्यबाट निर्माण हुन्छ।
आफ्नो सीपको कमी पहिचान गर्नुहोस्
सेक्सन ०३ मा तपाईंले रोजेको ढोकामा फर्कनुहोस्।
अब लेख्नुहोस्:
मलाई पहिले नै के थाहा छ: _____
मैले के सिक्नुपर्छ: _____
मलाई कसले सिकाउन सक्छ: _____
म अहिले नै के अभ्यास गर्न सक्छु: _____
यसले क्यानाबिसप्रतिको सामान्य रुचिलाई व्यवहारमा उतार्न सकिने कुरामा बदल्छ।
जिज्ञासा क्षमतामा बदलिँदा करियर सुरु हुन्छ।
सबै कुरा जान्ने प्रयास नगर्नुहोस्।
अब के सिक्नुपर्छ, त्यो जान्नुहोस्।
र उद्योग परिवर्तन हुँदै जाँदा सिकिरहनुहोस्।
०५
शिक्षाले फाइदा दिन्छ
उदीयमान उद्योगमा आज तपाईंलाई थाहा भएको कुरा सधैंका लागि पर्याप्त हुँदैन।
क्यानाबिस विज्ञान विकसित हुँदैछ।
नियमहरू परिवर्तन हुँदैछन्।
नयाँ प्रविधिहरू आइरहेका छन्।
बजारहरू विकसित हुँदैछन्।
आज मुस्किलले अस्तित्वमा रहेका उत्पादनहरू पाँच वर्षपछि सामान्य हुन सक्छन्।
त्यसैले एउटा सीप विशेष रूपमा मूल्यवान हुन्छ:
निरन्तर सिकिरहने क्षमता
आधारभूत ज्ञानबाट सुरु गर्नुहोस्
विशेषज्ञ बन्नुअघि, समग्र प्रणाली बुझ्नुहोस्।
यो कोर्सले यही आधारभूत परिचय दिएको छ:
बिरुवा
इतिहास र नीति
नियमन
खेती
चिकित्सा
जनस्वास्थ्य
उत्पादन र परीक्षण
व्यवसाय
तपाईं यी सबै विषयमा विशेषज्ञ बन्नुपर्दैन।
तर यी एकअर्कासँग कसरी जोडिन्छन् भन्ने बुझ्दा कुन क्षेत्रमा गहिरो ज्ञान आवश्यक छ भनेर निर्णय गर्न सजिलो हुन्छ।
त्यसपछि गहिराइमा जानुहोस्
एकपटक आफ्नो दिशा रोजेपछि सामान्य ज्ञान मात्र पर्याप्त हुँदैन।
GROW रोज्ने व्यक्तिलाई खेती र वनस्पति विज्ञानमा थप गहिरो तालिम आवश्यक पर्न सक्छ।
TEST रोज्ने व्यक्तिलाई औपचारिक प्रयोगशाला शिक्षा आवश्यक पर्न सक्छ।
HEAL रोज्ने व्यक्तिलाई स्वास्थ्य सेवासम्बन्धी उपयुक्त व्यावसायिक योग्यता आवश्यक हुन्छ।
REGULATE रोज्ने व्यक्तिलाई कानुन, नीति वा सार्वजनिक प्रशासनसम्बन्धी तालिम आवश्यक पर्न सक्छ।
SELL रोज्ने व्यक्तिलाई व्यवसाय, मार्केटिङ र ग्राहक सेवासम्बन्धी सीप बढी उपयोगी हुन सक्छ।
भरपर्दा स्रोतहरूबाट सिक्नुहोस्
क्यानाबिससम्बन्धी जानकारी जताततै छ।
भरपर्दो क्यानाबिस शिक्षा भने जताततै छैन।
यीबीचको भिन्नता छुट्याउन सिक्नुहोस्:
वैज्ञानिक प्रमाण
नियामक जानकारी
व्यावसायिक तालिम
व्यावहारिक अनुभव
र
मार्केटिङ वा व्यक्तिगत विचार
सामाजिक सञ्जालमा आत्मविश्वासका साथ भनिएको कुरा ज्ञान नै हो भन्ने हुँदैन।
योग्यता महत्त्वपूर्ण हुन्छ
क्यानाबिसका केही पेशाका लागि औपचारिक योग्यता आवश्यक हुन्छ।
क्यानाबिनोइड औषधिबारे पढ्दैमा कोही स्वास्थ्यकर्मी बन्दैन।
प्रयोगशाला परीक्षणबारे सिक्दैमा कोही प्रयोगशाला वैज्ञानिक बन्दैन।
खेतीसम्बन्धी कोर्स पूरा गर्दैमा कोही अनुभवी व्यावसायिक उत्पादक बन्दैन।
शिक्षाले तपाईंलाई यी दुवै कुरा बुझ्न मद्दत गर्नुपर्छ:
तपाईंलाई के थाहा छ
र
तपाईं अझै के गर्न योग्य हुनुहुन्न।
यही भिन्नता बुझ्नु व्यावसायिकताको आधार हो।
अभ्यास पनि उत्तिकै महत्त्वपूर्ण छ
शिक्षा कक्षाकोठामा मात्र हुँदैन।
ज्ञान अनुभवसँग जोडिँदा अझ बलियो हुन्छ।
कृषिमा रुचि भएको विद्यार्थीले कानुनी बाली उमारेर यी कुरा सिक्न सक्छ:
सिँचाइ
माटो व्यवस्थापन
ग्रीनहाउस नियन्त्रण
कीरा तथा रोग व्यवस्थापन
अभिलेख राख्ने सीप
यी सीपहरू पछि कानुनले अनुमति दिएको ठाउँमा क्यानाबिस खेतीमा प्रयोग गर्न सकिन्छ।
उद्यमशीलतामा रुचि भएको व्यक्तिले अर्को उत्पादन बेचेर व्यवसाय सिक्न सक्छ।
अनुसन्धानमा रुचि भएको व्यक्तिले तथ्याङ्क सङ्कलन गर्न सिक्न सक्छ।
सञ्चारमा रुचि भएको व्यक्तिले जटिल जानकारीलाई स्पष्ट रूपमा बुझाउन अभ्यास गर्न सक्छ।
ज्ञानलाई तह–तहमा निर्माण गर्नुहोस्
आफ्नो विकासलाई यसरी सोच्नुहोस्:
आधारभूत ज्ञान
↓
विशेषज्ञ अध्ययन
↓
व्यावहारिक अनुभव
↓
निरन्तर शिक्षा
सिकाइ समाप्त हुने कुनै अन्तिम बिन्दु हुँदैन।
शिक्षाले महँगा गल्तीहरू कम गर्न सक्छ
ज्ञानले सफलताको ग्यारेन्टी गर्दैन।
तर खेतमा लगानी गर्नुअघि खेती बुझ्नु, लाइसेन्सका लागि आवेदन दिनुअघि नियमन बुझ्नु, वा कारखाना बनाउनुअघि बजारको अर्थशास्त्र बुझ्नुले महँगा अनुमान र गल्तीहरूबाट जोगाउन सक्छ।
असफल भएर हरेक पाठ सिक्नुभन्दा पहिले सिक्नु सस्तो हुन्छ।
तपाईंको अर्को प्रश्न
यो कोर्स सकिँदा यस्तो नभन्नुहोस्:
“अब मलाई क्यानाबिसबारे थाहा भयो।”
बरु सोध्नुहोस्:
“अब म के बुझ्न चाहन्छु?”
यो प्रश्न धेरै मूल्यवान छ।
शिक्षाले ढोका खोल्छ। अनुभवले त्यो ढोकाभित्र कसरी काम गर्ने भनेर सिकाउँछ।
सिकिरहनुहोस्। अनि सिकेको कुरा व्यवहारमा उतार्नुहोस्।.
०६
कम्पनी बनाउनुअघि अनुभव बनाउनुहोस्
उद्योगमा प्रवेश गरेको पहिलो दिनमै तपाईं उद्यमी बन्नुपर्छ भन्ने छैन।
कम्पनी सुरु गर्नु उत्साहजनक हुन सक्छ।
तर कुनै उद्योगले वास्तवमा कसरी काम गर्छ भनेर सिक्ने सबैभन्दा महँगा तरिकामध्ये एउटा आफ्नै व्यवसाय सुरु गर्नु पनि हो।
पहिले ज्ञान, सम्बन्ध र विश्वसनीयता निर्माण गर्ने अरू धेरै बाटाहरू छन्।
काम गर्नुहोस्
पहिलेदेखि सञ्चालनमा रहेको संस्थाभित्र काम गर्दा उद्योगले व्यवहारमा कसरी काम गर्छ भन्ने देख्न सकिन्छ।
तपाईंले यी विषयबारे सिक्न सक्नुहुन्छ:
ग्राहक
उत्पादन
गुणस्तर
नियम पालना
लागत
टोलीमा काम गर्ने तरिका
र बाहिरबाट सजिलै नदेखिने समस्याहरू।
त्यसैले जागिर रोजगारी मात्र नहुन सक्छ।
यो तलब लिएर प्राप्त गर्ने शिक्षा पनि हुन सक्छ।
अनुभवी व्यक्तिसँग काम गर्दै सिक्नुहोस्
केही सीप अनुभवी मानिससँगै काम गर्दा सबैभन्दा राम्रोसँग सिकिन्छ।
कृषि यसको राम्रो उदाहरण हो।
अनुभवी कृषकसँग काम गर्दा बिरुवा, सिँचाइ, कीरा तथा रोग, बाली काट्ने सही समय र बाली व्यवस्थापनबारे यस्ता व्यावहारिक पाठ सिक्न सकिन्छ, जुन पढेर मात्र बुझ्न गाह्रो हुन्छ।
यही सिद्धान्त प्रयोगशाला, उत्पादन, व्यवसाय र अन्य प्राविधिक क्षेत्रमा पनि लागू हुन्छ।
सम्बन्धित क्षेत्रबाट अनुभव सुरु गर्नुहोस्
तपाईं बस्ने ठाउँमा कानुनी क्यानाबिससम्बन्धी अवसर अझै उपलब्ध छैनन् भने पनि, पछि काम लाग्ने सीप विकास गर्न सकिन्छ।
खेतीमा रुचि भएको व्यक्तिले यी क्षेत्रमा काम गर्न सक्छ:
बागवानी
ग्रीनहाउस
औषधीय वनस्पति
तरकारी उत्पादन
प्रशोधनमा रुचि भएको व्यक्तिले खाद्य वा कृषि उत्पादन उद्योगमार्फत सिक्न सक्छ।
खुद्रा व्यापारमा रुचि भएको व्यक्तिले बिक्री र ग्राहक सेवा सिक्न सक्छ।
क्यानाबिस नीतिमा रुचि भएको व्यक्तिले विद्यमान कानुन र नियामक प्रणालीहरूको अध्ययन गर्न सक्छ।
अनुसन्धान गर्नुहोस्
उपयोगी प्रश्नहरू सोध्न सुरु गर्न आफ्नै व्यवसाय हुनुपर्दैन।
तपाईं अनुसन्धान गर्न सक्नुहुन्छ:
स्थानीय बजारलाई के चाहिएको छ?
किसानहरू कुन समस्यासँग जुधिरहेका छन्?
कुन उत्पादनहरू आयात भइरहेका छन्?
कुन सीपको अभाव छ?
कस्ता नियमहरू विकास हुँदैछन्?
प्रमाण वा अनुसन्धान कहाँ अपुग छ?
पैसा लगानी गर्नुअघि नै अनुसन्धानले अवसरहरू देखाउन सक्छ।
एउटा सानो परियोजना बनाउनुहोस्
सानो परियोजनाले तपाईं के गर्न सक्नुहुन्छ भन्ने देखाउन सक्छ।
तपाईंको रुचिअनुसार त्यो हुन सक्छ:
खेतीको अभिलेख
बजार अध्ययन
अनुसन्धान परियोजना
शैक्षिक सामग्री
उत्पादनको नमुना
सरल डिजिटल उपकरण
सानो कानुनी व्यवसायको परीक्षण
त्यो परियोजना कम्पनी नै बन्नुपर्छ भन्ने छैन।
यसको पहिलो उद्देश्य केवल सिक्नु र आफ्नो क्षमता देखाउनु हुन सक्छ।
स्वयंसेवा गर्नुहोस् र सहभागी बन्नुहोस्
विश्वविद्यालय, किसान संगठन, व्यावसायिक संघ, अनुसन्धान समूह, सामुदायिक संस्था र उद्योग नेटवर्कहरूले सहभागी हुने अवसर दिन सक्छन्।
कहिलेकाहीँ पहिलो उपयोगी अवसर यति सरल हुन्छ:
काम गरिरहेका मानिसहरू भएको ठाउँमा उपस्थित हुनु।
अनुभवले एउटा महत्त्वपूर्ण कुरा निर्माण गर्छ
हरेक उपयोगी अनुभवले थप्न सक्छ:
सीप
ज्ञान
सम्बन्ध
आत्मविश्वास
कामको प्रमाण
पछि जागिरका लागि आवेदन दिँदा, साझेदार खोज्दा, ग्राहकसँग कुरा गर्दा वा उद्यम सुरु गर्दा यी सबै सम्पत्ति बन्छन्।
आदर्श क्यानाबिस जागिरको प्रतीक्षा नगर्नुहोस्
तपाईं वरपरको उद्योग अझै विकासकै चरणमा छ भने, अवसर आउँदा काम लाग्ने सीप अहिलेबाट निर्माण गर्नुहोस्।
कृषि सिक्नुहोस्।
विज्ञान सिक्नुहोस्।
व्यवसाय सिक्नुहोस्।
डिजिटल उपकरणहरू चलाउन सिक्नुहोस्।
नीति सिक्नुहोस्।
अरू मानिससँग व्यावसायिक रूपमा काम गर्न सिक्नुहोस्।
त्यसपछि अवसर आउँदा तपाईं शून्यबाट सुरु गरिरहनुभएको हुँदैन।
बाटो यस्तो हुनैपर्छ भन्ने छैन:
कोर्स → कम्पनी
यो यस्तो पनि हुन सक्छ:
सिक्नुहोस् → अभ्यास गर्नुहोस् → सहभागी हुनुहोस् → अनुभव बनाउनुहोस् → त्यसपछि निर्णय गर्नुहोस्
आफ्नो विचारमा लगानी गर्न अरूलाई आग्रह गर्नुअघि, त्यसलाई कार्यान्वयन गर्न सक्ने व्यक्ति बन्न आफैंमा लगानी गर्नुहोस्।
अनुभवले ज्ञानलाई क्षमतामा बदल्छ।
र त्यो अनुभव अरू मानिससँग जोडिँदा अझ शक्तिशाली बन्छ।
०७
आफ्नो सञ्जाल बनाउनुहोस्
उद्योगहरू व्यवसायले मात्र होइन, सम्बन्धले पनि निर्माण हुन्छन्।
तपाईं एक्लै सिक्न सक्नुहुन्छ।
तर धेरै कम मानिसले आफ्नो करियर, अनुसन्धान परियोजना वा सफल उद्यम पूर्ण रूपमा एक्लै निर्माण गर्छन्।
विकास हुँदै गरेको क्यानाबिस अर्थतन्त्रमा फरक ज्ञान र क्षमता भएका मानिसहरूले एकअर्कालाई भेट्न र जोडिन आवश्यक हुन्छ।
तपाईंले सबैलाई चिन्नु पर्दैन
सञ्जाल बनाउनु भनेको सयौँ मानिसको सम्पर्क जम्मा गर्नु होइन।
तपाईंले रोजेको दिशासँग सम्बन्धित मानिसहरूबाट सुरु गर्नुहोस्।
यदि तपाईंको रुचि खेतीमा छ भने:
किसानहरू
कृषिविज्ञहरू
ग्रीनहाउस सञ्चालकहरू
अनुसन्धानकर्ताहरू
कृषि सामग्री आपूर्तिकर्ताहरू
यदि तपाईंको रुचि चिकित्सामा छ भने:
स्वास्थ्यकर्मीहरू
अनुसन्धानकर्ताहरू
बिरामीका संस्थाहरू
जनस्वास्थ्यकर्मीहरू
र यदि तपाईंको रुचि उद्यमशीलतामा छ भने:
ग्राहकहरू
आपूर्तिकर्ताहरू
व्यवसायीहरू
लेखापालहरू
मार्गदर्शकहरू
सम्भावित साझेदारहरू
प्रस्ताव राख्नुअघि प्रश्न सोध्नुहोस्
व्यावसायिक सम्बन्ध बनाउने सबैभन्दा सजिलो तरिकामध्ये एउटा भनेको सुरुमै कसैसँग पैसा, जागिर वा साझेदारी माग्नु होइन।
पहिले सिक्न खोज्नुहोस्।
सोध्नुहोस्:
तपाईं अहिले केमा काम गर्दै हुनुहुन्छ?
तपाईंले कस्ता समस्याहरू देखिरहनुभएको छ?
यो उद्योगलाई कुन सीपको आवश्यकता छ?
यो क्षेत्रमा प्रवेश गर्ने व्यक्तिले के सिक्नुपर्छ?
त्यसपछि सुन्नुहोस्।
आफूलाई थाहा भएको कुरा बाँड्नुहोस्
जानकारी दुवैतर्फ बग्दा सञ्जाल बलियो हुन्छ।
तपाईंसँग हुन सक्छ:
स्थानीय ज्ञान
व्यावहारिक अनुभव
अनुसन्धान
उपयोगी सम्पर्क
कुनै सीप
कुनै विचार
जसले अरू कसैलाई मद्दत गर्न सक्छ।
राम्रो सञ्जालको प्रश्न केवल:
“मैले के पाउन सक्छु?”
मात्र होइन।
यसले यो पनि सोध्छ:
“मैले के योगदान गर्न सक्छु?”
सहकार्यले सम्भावना सिर्जना गर्छ
हामीले अध्ययन गरेको मूल्य शृङ्खलालाई सम्झनुहोस्।
किसानलाई प्रशोधनकर्ता चाहिन सक्छ।
प्रशोधनकर्तालाई प्रयोगशाला चाहिन सक्छ।
अनुसन्धानकर्तालाई किसानहरू चाहिन सक्छन्।
व्यवसायलाई प्राविधिक विशेषज्ञता चाहिन सक्छ।
नियामक निकायलाई भरपर्दो प्रमाण चाहिन सक्छ।
युवा विद्यार्थीलाई मार्गदर्शक चाहिन सक्छ।
अवसर प्रायः समाधानका फरक–फरक अंश भएका मानिसहरूको बीचमा देखा पर्छ।
आवश्यक पर्नुअघि विश्वास निर्माण गर्नुहोस्
व्यावसायिक सम्बन्ध समयसँगै विकसित हुन्छ।
बन्नुहोस्:
भरपर्दो
जिज्ञासु
पारदर्शी
सम्मानजनक
उपयोगी
कुनै कुरा गर्ने वाचा गर्नुभयो भने पूरा गर्नुहोस्।
कुनै कुरा थाहा छैन भने थाहा छैन भन्नुहोस्।
कसैले तपाईंलाई सहयोग गरेको छ भने सम्झनुहोस्।
उदीयमान उद्योगमा विश्वास सबैभन्दा मूल्यवान पूँजीमध्ये एक हो।
स्थानीय सञ्जाल महत्त्वपूर्ण हुन्छ
विकास हुँदै गरेको क्यानाबिस अर्थतन्त्र बाहिरबाट आउने ज्ञानमा मात्र निर्भर हुनु हुँदैन।
किसानले किसानबाट सिक्न सक्छन्।
अनुसन्धानकर्ताले समुदायसँग काम गर्न सक्छन्।
व्यवसायले स्थानीय आपूर्तिकर्ता पहिचान गर्न सक्छन्।
विद्यार्थीहरू पेशेवरहरूसँग जोडिन सक्छन्।
स्थानीय अनुभव स्थानीय ज्ञान बन्न सक्छ।
र स्थानीय ज्ञानले अन्ततः अनुसन्धान र नीति निर्माणमा योगदान दिन सक्छ।
शिक्षा → अनुसन्धान → सञ्जाल
यहीँबाट यी तीन भाग एकअर्कासँग जोडिन थाल्छन्।
शिक्षा
पहिलेदेखि थाहा भएको कुरा सिक्नुहोस्।
↓
अनुसन्धान
अझै के बुझ्न बाँकी छ भनेर प्रश्न गर्नुहोस्।
↓
सञ्जाल
सँगै सिक्न, अनुसन्धान गर्न र निर्माण गर्न सक्ने मानिसहरू खोज्नुहोस्।
अनि यो चक्र फेरि चलिरहन्छ।
ज्ञान तब अझ उपयोगी हुन्छ, जब त्यो केही गर्न सक्ने मानिसहरूसँग जोडिन्छ।
तपाईंको सञ्जालको पहिलो कदम
एकैचोटि “सञ्जाल बनाउने” प्रयास नगर्नुहोस्।
सानोबाट सुरु गर्नुहोस्।
आफैलाई सोध्नुहोस्:
मैले सिक्नुपर्ने तीन जना मानिस को हुन्?
उनीहरूको नाम लेख्नुहोस्।
तपाईंको पहिलो कदम केवल आफ्नो परिचय दिनु र एउटा सोचपूर्ण प्रश्न सोध्नु हुन सक्छ।
सँगै सिक्नुहोस्। सँगै निर्माण गर्नुहोस्।
तपाईंलाई पूरै उद्योग आफ्नो वरिपरि चाहिँदैन। तपाईंको अर्को कदमका लागि सही मानिसहरू चाहिन्छ।
०८
तपाईंका पहिलो ९० दिन
सिकेको कुरालाई काममा बदल्नुहोस्।
यो पाठ्यक्रम सकेपछि तपाईंले कम्पनी नै खोल्नुपर्छ भन्ने छैन।
तपाईंलाई क्यानाबिससम्बन्धी लाइसेन्स पनि तुरुन्तै चाहिँदैन।
तपाईंको करियर कहाँ पुग्छ भन्ने कुरा अहिले नै ठ्याक्कै थाहा हुनुपर्छ भन्ने पनि छैन।
तपाईंलाई चाहिएको कुरा अझ सरल छ:
अर्को कदम
आगामी ९० दिनलाई यसरी प्रयोग गर्न सकिन्छ:
रुचि → दिशा → अनुभव
दिन १–३० — छान्नुहोस्
हामीले हेरेका आठवटा ढोकातर्फ फेरि फर्कनुहोस्:
उमार्नुहोस् · बनाउनुहोस् · परीक्षण गर्नुहोस् · सार्नुहोस् · बेच्नुहोस् · उपचार गर्नुहोस् · नियमन गर्नुहोस् · सहयोग गर्नुहोस्
तपाईंलाई सबैभन्दा बढी रुचि भएको एउटा क्षेत्र छान्नुहोस्।
त्यसपछि आफैलाई सोध्नुहोस्:
मलाई अहिले के थाहा छ?
मैले के सिक्न बाँकी छ?
म बस्ने ठाउँमा कस्ता अवसर छन्?
कस्ता नियम लागू हुन्छन्?
यस क्षेत्रमा अहिले को–को काम गरिरहेका छन्?
पहिलो महिनाको लक्ष्य विशेषज्ञ बन्नु होइन।
लक्ष्य हो—बाटो बुझ्नु।
तपाईंको ३०-दिने लक्ष्य
एउटा वाक्य लेख्नुहोस्:
आगामी ९० दिनमा म ______ बारे खोज्न र बुझ्न चाहन्छु।
अब तपाईंसँग एउटा दिशा छ।
दिन ३१–६० — जोडिनुहोस् र सिक्नुहोस्
तपाईंले छानेको क्षेत्र बुझ्ने मानिसहरू खोज्नुहोस्।
खण्ड ०७ को प्रश्न सम्झनुहोस्:
मैले सिक्नुपर्ने तीन जना मानिस को हुन्?
उनीहरूसँग कुरा गर्नुहोस्।
उनीहरूको कामबारे सोध्नुहोस्।
वास्तवमा कुन सीप आवश्यक छ, बुझ्नुहोस्।
त्यससँगै आफ्नो ज्ञान अझ गहिरो बनाउनुहोस्।
त्यसका लागि तपाईंले:
अर्को पाठ्यक्रम लिन सक्नुहुन्छ
अनुसन्धान पढ्न सक्नुहुन्छ
नियम तथा कानुन अध्ययन गर्न सक्नुहुन्छ
फार्म वा व्यवसाय अवलोकन गर्न सक्नुहुन्छ
कार्यक्रममा सहभागी हुन सक्नुहुन्छ
प्राविधिक सीप सिक्न सक्नुहुन्छ
सम्भावित ग्राहकहरूसँग कुरा गर्न सक्नुहुन्छ
तपाईंको उद्देश्य अनुमानलाई जानकारीले बदल्नु हो।
दिन ६१–९० — केही गर्नुहोस्
अब सिकाइलाई अनुभवमा बदल्नुहोस्।
एउटा सानो काम छान्नुहोस्।
जस्तै:
कुनै परियोजनामा सहयोग गर्नुहोस्
सम्बन्धित जागिरका लागि आवेदन दिनुहोस्
स्वयंसेवा गर्नुहोस्
नमुना उत्पादन वा प्रोटोटाइप बनाउनुहोस्
सानो बजार अध्ययन गर्नुहोस्
शैक्षिक सामग्री तयार गर्नुहोस्
व्यावसायिक विचार परीक्षण गर्नुहोस्
विशेष तालिम सुरु गर्नुहोस्
महत्त्वपूर्ण शब्द हो:
गर्नुहोस्
पूरा गरिएको एउटा सानो परियोजनाले सुरु नै नगरिएको ठूलो विचारभन्दा बढी सिकाउँछ।
९० दिनपछि
आफैलाई सोध्नुहोस्:
मैले के सिकेँ?
मलाई केले आश्चर्यचकित बनायो?
म केमा राम्रो छु?
मैले अझै के सिक्न बाँकी छ?
मैले कसलाई भेटेँ?
के म यही दिशामा अगाडि बढ्न चाहन्छु?
दिशा बदल्न पाइन्छ।
पहिलो ९० दिनको उद्देश्य तपाईंलाई एउटै करियरमा बाँध्नु होइन।
यसको उद्देश्य अर्को राम्रो निर्णय लिन पुग्ने अनुभव जुटाउनु हो।
९०-दिने बाटो
३० दिन
छान्नुहोस्
↓
६० दिन
सिक्नुहोस् + जोडिनुहोस्
↓
९० दिन
गर्नुहोस्
↓
फर्केर हेर्नुहोस् → निर्णय गर्नुहोस् → अब के गर्ने?
पूरै बाटो कहाँ पुग्छ भन्ने कुरा अहिले नै थाहा हुनुपर्दैन।
अर्को उपयोगी कदम चाल्नुपर्छ।
छान्नुहोस् → सिक्नुहोस् → जोडिनुहोस् → गर्नुहोस्
क्यानाबिस अर्थतन्त्रमा आफ्नो स्थान केवल सोचेर पत्ता लाग्दैन। त्यसमा सहभागी हुन थालेपछि तपाईंले आफ्नो स्थान भेट्न थाल्नुहुन्छ।
०९
पातशाला मार्ग
Fundamentals सकिनु सिकाइको अन्त्य होइन।
अब तपाईंसँग क्यानाबिसबारे एउटा समग्र परिचय छ—बिरुवा र यसको इतिहासदेखि नियमन, खेती, औषधि, जनस्वास्थ्य, उत्पादन र उद्यमशीलतासम्म।
तर परिचयात्मक पाठ्यक्रमको एउटा मुख्य उद्देश्य हुन्छ:
अब के खोज्ने भन्ने निर्णय गर्न पुग्ने बुझाइ दिनु।
पातशाला तीनवटा आपसमा जोडिएका मार्गमा बनेको छ:
शिक्षा • अनुसन्धान • नेटवर्क
शिक्षा
आफूले रोजेको दिशाका लागि आवश्यक कुरा सिक्नुहोस्।
Cannabis Fundamentals ले तपाईंलाई नक्सा दियो।
अबको कदम हो—अझ गहिराइमा जानु।
GROW रोज्ने व्यक्तिले खेती र उत्पादनतर्फ थप अध्ययन गर्न सक्छ।
MAKE मा रुचि हुनेले प्रशोधन, उत्पादनको गुणस्तर वा निर्माणबारे अध्ययन गर्न सक्छ।
TEST रोज्नेले प्रयोगशाला विज्ञानतर्फ जान सक्छ।
अरूले यस्ता क्षेत्रमा अघि बढ्न सक्छन्:
औषधि तथा स्वास्थ्य
जनस्वास्थ्य
व्यवसाय तथा उद्यमशीलता
नीति तथा नियमन
अनुसन्धान
तपाईंको दिशा स्पष्ट हुँदै जाँदा सिकाइ पनि अझ विशिष्ट हुँदै जान्छ।
तपाईंलाई हरेक पाठ्यक्रम चाहिँदैन।
तपाईंलाई चाहिन्छ—जहाँ जान चाहनुहुन्छ, त्यहाँ पुग्न सहयोग गर्ने सही अर्को पाठ्यक्रम।
अनुसन्धान
थाहा भएको कुरा सिक्नुहोस्—र थाहा नभएको कुरा पत्ता लगाउन सहयोग गर्नुहोस्।
क्यानाबिसबारे अझै धेरै प्रश्नको उत्तर खोज्न बाँकी छ।
नेपाल वा हिमालयमा चाहिने हरेक उत्तर अन्यत्र गरिएको अनुसन्धानबाट आउँछ भन्ने छैन।
प्रश्नहरू यस्ता विषयमा उठ्न सक्छन्:
स्थानीय क्यानाबिस आनुवंशिकी
खेतीका अवस्था
परम्परागत ज्ञान
औषधीय प्रयोग
जनस्वास्थ्य
बजार
किसानको अर्थतन्त्र
नियमन
वातावरणीय प्रभाव
अनुसन्धान सधैं प्रयोगशालाबाट सुरु हुँदैन।
यो सुरु हुन्छ:
एउटा राम्रो प्रश्नबाट।
स्थानीय जात अवलोकन गरिरहेको किसानसँग प्रश्न हुन सक्छ।
विद्यार्थीसँग प्रश्न हुन सक्छ।
बिरामीसँग प्रश्न हुन सक्छ।
व्यवसायीसँग प्रश्न हुन सक्छ।
समुदायसँग प्रश्न हुन सक्छ।
अर्को कदम हो—त्यस प्रश्नलाई जिम्मेवार तरिकाले कसरी अनुसन्धान गर्ने भन्ने सिक्नु।
नेटवर्क
ज्ञानलाई मानिससँग जोड्नुहोस्।
समान प्रश्न वा समस्यामा काम गरिरहेका अरू मानिस भेट्न सक्दा शिक्षा अझ शक्तिशाली हुन्छ।
उत्पादकलाई अनुसन्धानकर्ता चाहिन सक्छ।
अनुसन्धानकर्तालाई समुदाय चाहिन सक्छ।
विद्यार्थीलाई मार्गदर्शक चाहिन सक्छ।
उद्यमीलाई ग्राहक चाहिन सक्छ।
किसानलाई प्रशोधनकर्ता चाहिन सक्छ।
प्रशोधनकर्तालाई प्रयोगशाला चाहिन सक्छ।
पातशालाको नेटवर्कको उद्देश्य यिनै सम्बन्धहरू विकास गर्न सहयोग गर्नु हो।
प्रश्न केवल:
“तपाईं कसलाई चिन्नुहुन्छ?”
होइन।
बरु:
“तपाईं के सिक्दै हुनुहुन्छ, केमा काम गर्दै हुनुहुन्छ, र कोसँग मिलेर काम गर्न सक्नुहुन्छ?”
तीनवटै आधार सँगै काम गर्छन्
शिक्षा
सिक्नुहोस्।
↓
अनुसन्धान
प्रश्न गर्नुहोस्।
↓
नेटवर्क
जोडिनुहोस्।
↓
निर्माण गर्नुहोस्
र हामीले निर्माण गरेको कुराले नयाँ प्रश्न, नयाँ ज्ञान र सिक्ने नयाँ अवसर सिर्जना गर्छ।
त्यसपछि चक्र फेरि सुरु हुन्छ।
तपाईंको पातशाला मार्ग
Fundamentals पूरा गरेपछि आफैलाई तीनवटा प्रश्न सोध्नुहोस्:
अब म के सिक्न चाहन्छु?
म कुन प्रश्न खोज्न चाहन्छु?
म कोसँग जोडिन चाहन्छु?
यी तीन उत्तरले तपाईंको आफ्नै बाटो बनाउन सुरु गर्न सक्छन्।
पातशाला तपाईंको स्थान के हुनुपर्छ भनेर बताउन बनेको होइन।
यो तपाईंलाई आफ्नो स्थान खोज्न आवश्यक ज्ञान, प्रमाण र सम्बन्ध विकास गर्न सहयोग गर्न बनेको हो।
शिक्षा • अनुसन्धान • नेटवर्क
केही सिक्नुहोस्। केही सोध्नुहोस्। कसैसँग जोडिनुहोस्।
१०
यो सुरुवात हो
तपाईं Cannabis Fundamentals को अन्त्यमा आइपुग्नुभएको छ।
तर दसवटा कक्षामा तपाईंलाई क्यानाबिस विशेषज्ञ बनाउनु यो पाठ्यक्रमको उद्देश्य थिएन।
यसको उद्देश्य अझ उपयोगी कुरा दिनु थियो:
एउटा आधार।
अब तपाईंले सही र अझ राम्रा प्रश्नहरू सोध्न सुरु गर्न पुग्ने गरी यस क्षेत्रलाई बुझ्नुभएको छ।
तपाईं कति टाढा आइपुग्नुभयो, हेर्नुहोस्
तपाईंले बिरुवाबाट सुरु गर्नुभयो।
त्यसपछि बुझ्नुभयो:
क्यानाबिस, नेपाल र हिमालय
निषेधदेखि नियमनसम्म
गण्डकी क्यानाबिस फ्रेमवर्क
खेती
औषधि र मानव शरीर
जनस्वास्थ्य र जिम्मेवार प्रयोग
उत्पादन, प्रशोधन र परीक्षण
उद्योग र उद्यमशीलता
र अन्त्यमा:
तपाईं कहाँ जोडिन सक्नुहुन्छ।
हरेक वैज्ञानिक शब्द, नियम वा व्यावसायिक अवधारणा सम्झिरहनु आवश्यक छैन।
महत्त्वपूर्ण कुरा के हो भने अब तपाईं क्यानाबिसलाई केवल एउटा बिरुवाका रूपमा होइन, त्योभन्दा धेरै ठूलो विषयका रूपमा हेर्न सक्नुहुन्छ।
यो जोडिएको छ:
कृषि
विज्ञान
औषधि
संस्कृति
जनस्वास्थ्य
कानुन तथा नीति
व्यवसाय
समुदाय
र मानिससँग।
अब प्रश्न बदलिन्छ
सुरुमा तपाईंको प्रश्न हुन सक्थ्यो:
“क्यानाबिस के हो?”
अब तपाईं सोध्न सक्नुहुन्छ:
मलाई केमा रुचि छ?
अब मैले के सिक्नुपर्छ?
कुन प्रश्नहरूको उत्तर अझै बाँकी छ?
म कुन सीप विकास गर्न सक्छु?
म कोबाट सिक्न सक्छु?
म कहाँ योगदान दिन सक्छु?
यी धेरै ठूला प्रश्न हुन्।
पातशालाले ती सबैको उत्तर तपाईंका लागि दिँदैन।
तिनको खोजी तपाईं आफैंले सुरु गर्नुपर्छ।
तपाईंको अर्को कदम सानो हुन सक्छ
तपाईंले भोलि नै कम्पनी खोल्नुपर्दैन।
तपाईं तुरुन्तै क्यानाबिस कृषक बन्नुपर्दैन।
आजै आफ्नो करिअर रोज्नुपर्दैन।
तपाईंको अर्को कदम यति मात्रै पनि हुन सक्छ:
केही सिक्नुहोस्
एउटा प्रश्न सोध्नुहोस्
कसैलाई भेट्नुहोस्
एउटा सानो काम वा परियोजना गरेर हेर्नुहोस्
एउटा सीप विकास गर्नुहोस्
त्यसपछि अर्को कदम चाल्नुहोस्।
तपाईंको यात्रा
सिक्नुहोस्
↓
प्रश्न गर्नुहोस्
↓
जोडिनुहोस्
↓
गर्नुहोस्
↓
फेरि सिक्नुहोस्
यो चक्र तपाईंको काम र यात्राभर चलिरहन सक्छ।
अन्तिम एउटा प्रश्न
यो पाठ्यक्रम सक्नुअघि एकछिन रोकिएर सोच्नुहोस्।
तपाईंले सिकेका सबै कुराबारे सोच्नुहोस्।
त्यसपछि उत्तर दिनुहोस्:
तपाईं कहाँबाट सुरु गर्न चाहनुहुन्छ?
लेखेर राख्नुहोस्।
यो पूर्ण हुनुपर्दैन।
यो केवल तपाईंको आफ्नै हुनुपर्छ।
तपाईं क्यानाबिसबारे जिज्ञासा लिएर आउनुभएको थियो।
अब तपाईंलाई कहाँबाट सुरु गर्ने थाहा छ।
शिक्षा • अनुसन्धान • नेटवर्क
पातशालामा स्वागत छ।
अब तपाईंलाई थाहा छ—कहाँबाट सुरु गर्ने
क्यानाबिस अर्थतन्त्रमा प्रवेश गर्ने एउटै मात्र बाटो छैन।
तपाईंको अवसर कृषि, विज्ञान, चिकित्सा, व्यवसाय, नीति, प्रविधि, अनुसन्धान—वा तपाईंसँग पहिल्यै भएको कुनै सीपबाट सुरु हुन सक्छ।
महत्त्वपूर्ण कुरा आफ्नो दिशा पहिचान गर्नु र त्यस दिशामा अघि बढ्न आवश्यक ज्ञान र अनुभव विकास गर्न थाल्नु हो।
सम्झनुपर्ने छ कुरा
आफूसँग जे छ, त्यहीँबाट सुरु गर्नुहोस्
सीप, अनुभव, ज्ञान, स्थान, सम्बन्ध र रुचि—यी सबै तपाईंका स्रोत हुन्।
मूल्य शृङ्खलामा आफ्नो ठाउँ खोज्नुहोस्
तपाईं उत्पादन गर्न, बनाउन, परीक्षण गर्न, ढुवानी गर्न, बेच्न, उपचारमा सहयोग गर्न, नियमन गर्न वा सहयोगी भूमिका निभाउन सक्नुहुन्छ।
आफ्नो सीपको कमी पहिचान गर्नुहोस्
तपाईंलाई के थाहा छ र अब के सिक्न आवश्यक छ, बुझ्नुहोस्।
अनुभव निर्माण गर्नुहोस्
काम, परियोजना, अनुसन्धान, प्रशिक्षार्थी अवसर र सम्बन्धित क्षेत्रमा काम गर्दा ज्ञानलाई क्षमतामा बदल्न सकिन्छ।
सम्बन्ध निर्माण गर्नुहोस्
अरूबाट सिक्नुहोस्, आफूलाई थाहा भएको कुरा बाँड्नुहोस् र आवश्यक पर्नुअघि नै विश्वासको सम्बन्ध बनाउनुहोस्।
अर्को कदम चाल्नुहोस्
तपाईंले आफ्नो सम्पूर्ण करियरको नक्सा अहिले नै बनाउनुपर्दैन। एउटा दिशा रोज्नुहोस्, सिक्नुहोस्, जोडिनुहोस् र केही गर्नुहोस्।
मुख्य विचार
रोज्नुहोस् → सिक्नुहोस् → जोडिनुहोस् → गर्नुहोस् → समीक्षा गर्नुहोस्
त्यसपछि फेरि सुरु गर्नुहोस्।
तपाईंले आफ्नो अन्तिम गन्तव्य अहिले नै थाहा पाउनुपर्दैन।
तपाईंले केवल अर्को उपयोगी कदम चाल्नुपर्छ।
कक्षा १०
छोटो परीक्षा
तपाईं Cannabis Fundamentals को अन्तिम ज्ञान परीक्षणमा आइपुग्नुभएको छ।
१० प्रश्न · करिब ३ मिनेट · जुनसुकै बेला फेरि प्रयास गर्न सकिने
१. क्यानाबिस अर्थतन्त्रमा प्रवेश गर्ने सम्भावित बाटो कुन हो?
A. कृषि
B. प्रयोगशाला विज्ञान
C. व्यवसाय र प्रविधि
D. नीति र जनस्वास्थ्य
E. माथिका सबै
२. आफू कहाँ उपयुक्त हुन सक्छु भनेर सोच्दा कुन कुरालाई ध्यान दिनुपर्छ?
A. आफूसँग कति पैसा छ भन्ने मात्र
B. आफ्नो सीप, अनुभव, रुचि र आफूले के सिक्न चाहन्छु भन्ने
C. आफूले क्यानाबिस खेती गर्न सक्छु कि सक्दिनँ भन्ने मात्र
D. कुन क्यानाबिस उत्पादन सबैभन्दा लोकप्रिय छ भन्ने
३. क्यानाबिस क्षेत्रमा करियरबारे सबैभन्दा सही भनाइ कुन हो?
A. सबैले कृषक बन्नुपर्छ
B. क्यानाबिससम्बन्धी हरेक काममा बिरुवा सम्हाल्नुपर्छ
C. अहिलेका पेशा र सीपहरू पनि क्यानाबिस अर्थतन्त्रमा उपयोगी हुन सक्छन्
D. वैज्ञानिकहरूले मात्र क्यानाबिस क्षेत्रमा काम गर्न सक्छन्
४. ‘सीपको कमी’ (Skill Gap) भनेको के हो?
A. दुई क्यानाबिस उत्पादनको मूल्यबीचको फरक
B. अहिले तपाईंले गर्न सक्ने कुरा र आफूले रोजेको दिशामा अघि बढ्न अझै सिक्नुपर्ने कुराबीचको अन्तर
C. लाइसेन्स शुल्क
D. आपूर्ति शृङ्खलामा रहेको खाली ठाउँ
५. क्यानाबिस क्षेत्रबाहिरको सम्बन्धित अनुभव किन उपयोगी हुन सक्छ?
A. हुन सक्दैन
B. कृषि, विज्ञान, व्यवसाय, आतिथ्य, प्रविधि तथा अन्य क्षेत्रका सीप क्यानाबिस अर्थतन्त्रमा पनि उपयोगी हुन सक्छन्
C. क्यानाबिस व्यवसायले बाहिरी अनुभव स्वीकार गर्दैन
D. क्यानाबिससम्बन्धी अनुभव मात्र महत्त्वपूर्ण हुन्छ
६. कम्पनी सुरु गर्नुअघि अनुभव हासिल गर्नु किन उपयोगी हुन्छ?
A. उद्यमीले कहिल्यै कम्पनी सुरु गर्नु हुँदैन
B. ठूलो रकम लगानी गर्नुअघि अनुभवले सीप, ज्ञान, सम्बन्ध र बुझाइ विकास गर्न मद्दत गर्छ
C. व्यवसायका लागि अनुभव आवश्यक हुँदैन
D. यसले सफलताको ग्यारेन्टी गर्छ
७. व्यावसायिक सम्बन्ध निर्माण गर्ने उपयोगी तरिका कुन हो?
A. सकेसम्म धेरै मानिससँग पैसा माग्दै सम्पर्क गर्नु
B. सम्बन्ध नबनाई नाम मात्र सङ्कलन गर्नु
C. अरूबाट सिक्नु, सम्भव भएसम्म योगदान गर्नु र समयसँगै विश्वास निर्माण गर्नु
D. आफ्नो ज्ञान अरूसँग नबाँड्नु
८. ९०-दिने योजनाको उपयोगी पहिलो कदम कुन हुन सक्छ?
A. ठूलो कारखाना बनाउनु
B. तुरुन्तै ठूलो रकम ऋण लिनु
C. आफूले खोज्न चाहेको एउटा दिशा रोज्नु
D. क्यानाबिस उद्योगका हरेक पक्षमा निपुण बन्नु
९. Paatsala का तीन आधारस्तम्भ के हुन्?
A. Grow · Process · Sell
B. Cannabis · Hemp · Medicine
C. Education · Research · Network
D. Farming · Business · Government
१०. Cannabis Fundamentals को मुख्य उद्देश्य के हो?
A. सबैलाई क्यानाबिस चिकित्सक बनाउनु
B. सबै विद्यार्थीलाई व्यावसायिक क्यानाबिस कृषक बनाउनु
C. सफल क्यानाबिस व्यवसायको ग्यारेन्टी गर्नु
D. विद्यार्थीलाई आधारभूत ज्ञान दिनु, जसबाट उनीहरूले अब के खोज्ने र सिक्ने भन्नेबारे राम्रो निर्णय लिन सकून्
नतिजा
८–१० — उत्कृष्ट
तपाईंले अन्तिम कक्षा पूरा गर्नुभयो र उदीयमान क्यानाबिस अर्थतन्त्रमा आफ्नो स्थान कहाँबाट खोज्न सुरु गर्ने भन्ने बुझ्नुभएको छ।
५–७ — लगभग पुग्नुभयो
छुटेका भागहरू फेरि हेर्नुहोस् र पुनः प्रयास गर्नुहोस्।
०–४ — फेरि एकपटक हेर्नुहोस्
कक्षा १० मा फर्केर आफ्नो बाटो पुनः हेर्नुहोस्। कुनै दण्ड छैन र प्रयासको कुनै सीमा छैन।
आफ्ना उत्तर जाँच्नुहोस्
१ E · २ B · ३ C · ४ B · ५ B · ६ B · ७ C · ८ C · ९ C · १० D
कक्षा १० पूरा भयो
उदीयमान क्यानाबिस अर्थतन्त्रमा आफ्नो स्थान खोज्दै
तपाईंले Cannabis Fundamentals: Gandaki Overview को अन्तिम कक्षा पूरा गर्नुभएको छ।
पाठ्यक्रम पूरा गर्नुअघि अब एउटा अन्तिम चरण बाँकी छ।
अन्तिम जाँ जाँच - SEE EE
अन्तिम ज्ञान जाँचमा सबै १० कक्षाका मुख्य विषयहरू समेटिएका छन्।
२० प्रश्न
उत्तीर्ण अंक: ८०%
अन्तिम जाँच सुरु गर्नुहोस् →
तपाईं जिज्ञासु भएर आउनुभयो।
अब आफ्नो अर्को कदम चाल्नुहोस्।
EDUCATION · RESEARCH · NETWORK